Giọng ca Lê Ngọc Linh: Khi người trẻ tìm về những giá trị âm nhạc truyền thống
Không sinh ra trong một gia đình nghệ thuật, cũng không sớm xác định ca hát là con đường tương lai, Lê Ngọc Linh đến với âm nhạc bằng một hành trình khá tự nhiên. Những lớp năng khiếu thuở nhỏ, cuộc gặp với ca sĩ Anh Thơ và môi trường đào tạo thanh nhạc chuyên nghiệp sau này đã lần lượt đưa cô gái trẻ đến gần hơn với sân khấu. Nhưng điều Linh đang tìm kiếm không chỉ là kỹ thuật của một giọng hát, mà còn là màu sắc riêng khi đứng giữa dòng chảy của âm nhạc dân gian.
Ca sĩ Lê Ngọc Linh
Một lựa chọn không được định sẵn
Trong câu chuyện của nhiều nghệ sĩ trẻ, gia đình thường là nơi khởi đầu cho tình yêu âm nhạc. Với Lê Ngọc Linh, điều đó lại không hoàn toàn giống như vậy.
Sinh ngày 23/7/2004 tại TP Thanh Hóa, quê gốc ở Hoằng Hóa, tỉnh Thanh Hóa, Linh lớn lên tại Hà Nội trong một gia đình không có truyền thống hoạt động nghệ thuật. Bố cô là kiến trúc sư, mẹ là giáo viên dạy Văn.
Môi trường gia đình đem đến cho Linh những ảnh hưởng khác nhau. Một bên là tư duy về không gian, hình khối và sự chính xác từ công việc kiến trúc; một bên là tình yêu ngôn ngữ, văn chương và cảm xúc từ nghề dạy Văn của mẹ. Còn âm nhạc đến với cô theo cách nhẹ nhàng hơn.
Thuở nhỏ, Linh yêu thích nghệ thuật và được bố mẹ tạo điều kiện tham gia các lớp năng khiếu tại Cung Thiếu nhi. Tuy nhiên, cô bé ngày ấy khá nhút nhát. Khả năng ca hát có thể đã xuất hiện, nhưng cá tính âm nhạc vẫn chưa thực sự bộc lộ.
Ca hát khi ấy đơn giản là một hoạt động cô yêu thích, một “môn học thêm” bên cạnh chương trình văn hóa ở trường.
Không có một kế hoạch cụ thể nào cho nghề nghiệp tương lai, Linh cũng chưa nghĩ rằng những buổi học năng khiếu ngày ấy sẽ trở thành điểm khởi đầu cho một hành trình dài với âm nhạc.
Khi một giọng hát được nhìn thấy
Có những bước ngoặt trong nghệ thuật không đến từ một kế hoạch được chuẩn bị trước. Với Lê Ngọc Linh, đó là cuộc gặp gỡ với ca sĩ Anh Thơ.
Người thầy này đã nhận ra khả năng ca hát của Linh và khuyến khích cô nghiêm túc hơn với con đường nghệ thuật. Sự phát hiện ấy có ý nghĩa đặc biệt với một cô gái vốn chưa thực sự tự tin vào khả năng của mình.
Được một nghệ sĩ có kinh nghiệm nhìn nhận và định hướng, Linh bắt đầu có cơ hội hiểu rõ hơn về khả năng của bản thân. Ca hát không còn chỉ là sở thích sau giờ học mà dần trở thành một lựa chọn có thể theo đuổi lâu dài.
Năm 2022 đánh dấu một cột mốc quan trọng khi Linh bước vào môi trường đào tạo chuyên nghiệp tại Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam. Đáng chú ý, cô Anh Thơ cũng là giảng viên hiện tại của Linh tại Học viện.
Việc học tập trong môi trường chuyên nghiệp khiến cô gái trẻ phải thay đổi cách nhìn về nghề. Nếu trước đây chỉ cần yêu thích âm nhạc, thì trên con đường chuyên nghiệp, mỗi hơi thở, câu hát, cách xử lý tác phẩm hay khả năng biểu đạt cảm xúc đều đòi hỏi sự rèn luyện nghiêm túc.
Học cổ điển, tìm về dân gian
Hiện Lê Ngọc Linh theo học thanh nhạc cổ điển. Đây là nền tảng giúp cô tiếp cận âm nhạc một cách bài bản và có hệ thống.
Nhưng điều thú vị trong lựa chọn của Linh nằm ở hướng đi mà cô muốn tìm hiểu: âm nhạc dân gian.
Sự lựa chọn này chịu ảnh hưởng từ quá trình học tập, phong cách của cô Anh Thơ và trên hết là tình yêu của Linh đối với vẻ đẹp văn hóa truyền thống ở các vùng miền.
Dân gian với Linh không chỉ nằm ở những làn điệu quen thuộc. Đó còn là tiếng nói của từng vùng đất, cách người dân gửi gắm tình cảm, ký ức và quan niệm sống vào âm nhạc.
Một bài hát dân gian vì thế có thể mang theo nhiều lớp câu chuyện. Khi người trẻ hát lại những giai điệu ấy, thử thách không chỉ nằm ở việc hát đúng mà còn ở cách cảm nhận để tác phẩm không trở thành một bản sao đơn thuần.
Đây chính là bài toán mà Linh đang từng bước tìm lời giải.
Nền tảng thanh nhạc cổ điển cho cô công cụ kỹ thuật; tình yêu dân gian đem đến nguồn cảm hứng. Giữa hai yếu tố ấy, nữ ca sĩ trẻ đang tìm cách hình thành màu sắc của riêng mình.
Sân khấu là một lớp học khác
Nếu giảng đường giúp Linh xây dựng nền tảng kỹ thuật, sân khấu lại đem đến những bài học không thể có hoàn toàn trong sách vở.
Trong quá trình hoạt động, cô có cơ hội thường xuyên tham gia biểu diễn cùng nhiều đơn vị nghệ thuật. Trong đó có Dàn nhạc Dân tộc SSMO, dưới sự dẫn dắt của Giám đốc, Nhạc trưởng Đồng Quang Vinh; Dàn nhạc Giao hưởng Sun Symphony; Trung tâm Nghệ thuật TP HCM; Nhà hát Vũ kịch Việt Nam và một số đơn vị khác.
Mỗi môi trường biểu diễn lại đặt ra những yêu cầu khác nhau. Làm việc cùng dàn nhạc đòi hỏi người hát phải biết lắng nghe tổng thể, nắm bắt nhịp điệu và xử lý phần trình diễn trong mối tương quan với âm nhạc phía sau.
Với một nghệ sĩ trẻ đang trong quá trình tích lũy kinh nghiệm, những cơ hội như vậy có giá trị không kém những giờ luyện thanh.
Linh có thêm cơ hội quan sát cách các nghệ sĩ chuyên nghiệp làm việc, cảm nhận áp lực của sân khấu và học cách kiểm soát bản thân trước khán giả.
Đó cũng là quá trình giúp sự nhút nhát của cô gái năm nào dần được thay thế bằng sự chủ động và bản lĩnh hơn.
Không vội tìm một hình ảnh hoàn chỉnh
Ở tuổi 22, Lê Ngọc Linh vẫn đang trong giai đoạn hoàn thiện mình. Đây có lẽ cũng là điều khiến hành trình của cô đáng chú ý: Linh chưa cố gắng tạo ra một hình ảnh hoàn chỉnh ngay lập tức.
Thay vào đó, cô đang tích lũy.
Tích lũy kỹ thuật từ thanh nhạc cổ điển. Tích lũy trải nghiệm từ sân khấu. Tích lũy vốn văn hóa từ những giá trị dân gian. Và quan trọng hơn, tích lũy sự tự tin để tìm ra điều mình thực sự muốn nói bằng tiếng hát.
Trong âm nhạc dân gian, việc tạo dấu ấn riêng không đồng nghĩa với việc phải thay đổi hoàn toàn những giá trị vốn có. Một người trẻ có thể tiếp cận truyền thống bằng ngôn ngữ biểu đạt của thế hệ mình, miễn là hiểu và trân trọng những giá trị cốt lõi của tác phẩm.
Đó cũng là hướng đi mà Linh đang hướng tới.
Kể chuyện văn hóa bằng tiếng hát
Điều giữ Lê Ngọc Linh ở lại với âm nhạc dân gian không chỉ là một dòng nhạc, mà còn là những câu chuyện văn hóa phía sau nó.
Mỗi vùng miền của Việt Nam sở hữu những sắc thái âm nhạc riêng. Những câu hát có thể gắn với đời sống lao động, tình yêu, quê hương, phong tục hay những ký ức được truyền qua nhiều thế hệ.
Với một nghệ sĩ trẻ, tiếp cận kho tàng ấy cũng đồng nghĩa với việc bước vào một không gian văn hóa rộng lớn.
Linh đang ở những bước đầu của hành trình đó. Cô vẫn cần thêm thời gian để trải nghiệm, nghiên cứu, thử nghiệm và tìm ra cách thể hiện phù hợp nhất với giọng hát của mình.
Nhưng từ một cô bé từng đứng khá lặng lẽ trong những lớp năng khiếu, đến một sinh viên thanh nhạc có cơ hội làm việc với các dàn nhạc và đơn vị nghệ thuật chuyên nghiệp, hành trình ấy đã cho thấy một sự chuyển biến rõ ràng.
Âm nhạc đến với Lê Ngọc Linh không phải bằng một con đường được vạch sẵn. Nó được hình thành từ những sở thích nhỏ, một cuộc gặp đúng thời điểm, những năm tháng học tập và những trải nghiệm trên sân khấu.
Phía trước vẫn còn nhiều thử thách. Nhưng nếu tiếp tục giữ sự nghiêm túc trong học tập, tình yêu với văn hóa truyền thống và khát vọng tìm kiếm màu sắc riêng, tiếng hát của Lê Ngọc Linh có thể sẽ còn mở ra nhiều chương mới.
Và ở chương hiện tại, điều cô đang làm có lẽ giản dị nhất: học để hát tốt hơn, hiểu sâu hơn về những giá trị mình lựa chọn và từng bước tìm ra tiếng nói của chính mình trong âm nhạc.
